Yağ kapanları, atıksu arıtma tesislerinde ve endüstriyel proseslerde atıksu içerisinde bulunan serbest yağ, gres ve yüzebilen maddelerin fiziksel yöntemlerle sudan ayrılmasını sağlayan ön arıtma ekipmanlarıdır. Özellikle gıda, et, süt, restoran, otel ve endüstriyel üretim tesislerinde yağ yükünün yüksek olduğu uygulamalarda kullanılarak biyolojik arıtma sistemlerinin korunmasına ve arıtma veriminin artırılmasına katkı sağlar.
Yağ Kapanı Nedir?
Atıksu içerisinde bulunan yağ ve gres maddeleri, sudan daha düşük yoğunluğa sahip oldukları için yüzeye çıkma eğilimindedir. Yağ kapanları, akış hızını düşürerek bu doğal yüzdürme prensibinden yararlanır ve yağın su yüzeyinde birikmesini sağlar.
Yüzeyde toplanan yağlar;
- Mekanik sıyırıcı,
- Zincirli sıyırıcı,
- Döner sıyırıcı,
- Skimmer sistemi
ile otomatik olarak toplanarak yağ haznesine aktarılır.
Bu sayede sonraki arıtma ünitelerine yağ taşınması önlenir.
Çalışma Prensibi
Atıksu yağ kapanına giriş yaptığında akış hızı düşürülür.
Bu süreçte;
- Serbest yağ ve gres yüzeye yükselir.
- Kum ve ağır partiküller tabana çöker.
- Arıtılmış su çıkış savağından sonraki prosese geçer.
Yüzeyde biriken yağlar mekanik sıyırıcı sistemiyle yağ toplama kanalına aktarılır.
Gerekli uygulamalarda yüzey sıyırıcı sistemi zaman ayarlı veya PLC kontrollü olarak çalıştırılabilir.
Kullanım Alanları
Yağ kapanları aşağıdaki sektörlerde yaygın olarak kullanılmaktadır.
- Belediye Atıksu Arıtma Tesisleri
- Gıda Üretim Tesisleri
- Süt ve Süt Ürünleri Sanayi
- Et Entegre Tesisleri
- Balık İşleme Tesisleri
- Mezbahalar
- Restoranlar ve Oteller
- AVM Mutfakları
- Tekstil Sanayi
- Petrokimya Tesisleri
- Makine ve Metal Sanayi
Yağ Kapanlarının Avantajları
- Serbest yağ ve gresi etkin şekilde uzaklaştırır.
- Biyolojik arıtma performansını artırır.
- DAF sistemlerinin yükünü azaltır.
- Kimyasal tüketimini düşürür.
- Boru ve pompaların tıkanmasını önler.
- Koku oluşumunu azaltır.
- Çamur kalitesini iyileştirir.
- İşletme maliyetlerini düşürür.
- Otomatik çalışmaya uygundur.
- Düşük bakım gerektirir.
ESGON Yağ Kapanı Sistemleri
ESGON yağ kapanı sistemleri; atıksuyun debisi, yağ yükü ve proses gereksinimlerine göre projelendirilmekte ve yüksek ayırma verimi sağlayacak şekilde üretilmektedir. Kompakt veya betonarme çözümler, otomatik yüzey sıyırıcı sistemleri ve kum tutucu entegrasyonu ile belediye ve endüstriyel arıtma tesislerine özel çözümler sunulmaktadır.
Projeye özel olarak;
- Betonarme yağ kapanı
- Çelik yağ kapanı
- Otomatik yüzey sıyırıcı sistemleri
- Köprülü yağ toplama sistemleri
- Kum ve yağ birlikte ayırma sistemleri
- PLC kontrollü tam otomatik işletme
çözümleri sunulmaktadır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Yağ kapanı ile yağ tutucu aynı ekipman mıdır?
Evet. Sektörde “yağ kapanı” ve “yağ tutucu” terimleri çoğu zaman aynı ekipmanı ifade eder.
Yağ kapanı hangi yağları ayırabilir?
Serbest halde bulunan bitkisel yağlar, hayvansal yağlar, gres ve benzeri düşük yoğunluklu yüzebilen maddeleri ayırabilir. Emülsifiye olmuş yağlar için ise kimyasal şartlandırma veya DAF gibi ek prosesler gerekebilir.
Yağ kapanı biyolojik arıtma öncesinde neden kullanılır?
Yüksek yağ konsantrasyonu biyolojik arıtma sistemlerinde köpük oluşumuna, oksijen transferinin azalmasına ve mikroorganizma faaliyetlerinin olumsuz etkilenmesine neden olabilir. Yağ kapanı bu yükü azaltır.
Yağ kapanı ile DAF sistemi arasındaki fark nedir?
Yağ kapanı serbest yağları yerçekimi ve yüzdürme prensibiyle ayırırken, DAF sistemi çözünmüş hava kabarcıkları kullanarak serbest ve ince dağılmış yağları, askıda katı maddeleri daha yüksek verimle uzaklaştırır.
Yağ kapanı hangi sektörlerde zorunludur?
Restoranlar, oteller, gıda üretim tesisleri, mezbahalar, süt ve et işleme tesisleri gibi yüksek yağ içeren atıksu oluşturan işletmelerde yaygın olarak kullanılır. Yerel mevzuat ve deşarj kriterlerine göre zorunluluk değişebilir.
Yağ kapanında biriken yağ nasıl uzaklaştırılır?
Biriken yağlar otomatik skimmer sistemi veya manuel yöntemlerle toplanarak uygun bertaraf veya geri kazanım süreçlerine gönderilir.
Yağ kapanı kum da tutabilir mi?
Evet. Uygun tasarlanmış sistemlerde tabanda çöken kum ve ağır partiküller de ayrı bir haznede toplanabilir.
Yağ kapanı otomatik çalışabilir mi?
Evet. PLC kontrollü otomasyon sayesinde sıyırıcılar, pompalar ve yağ toplama ekipmanları otomatik olarak çalıştırılabilir.
Yağ kapanlarının bakımı zor mudur?
Hayır. Düzenli yağ boşaltımı, sıyırıcı kontrolü ve periyodik mekanik bakım ile uzun yıllar güvenle çalışabilir.
Yağ kapanı nasıl seçilir?
Seçim yapılırken atıksu debisi, yağ ve gres konsantrasyonu, pik debiler, kullanılacak arıtma prosesi ve tesis alanı dikkate alınmalıdır.
Yağ kapanı ile emülsifiye yağlar ayrılabilir mi?
Tek başına klasik yağ kapanları emülsifiye yağları etkin şekilde ayıramaz. Bu durumda koagülasyon-flokülasyon, DAF veya ileri fizikokimyasal arıtma sistemleri tercih edilir.
Yağ kapanı paslanmaz çelik mi, betonarme mi olmalıdır?
Küçük ve orta ölçekli endüstriyel tesislerde paslanmaz çelik kompakt sistemler tercih edilirken, yüksek debili belediye tesislerinde betonarme yapılar daha ekonomik ve yaygın bir çözümdür.