Kum tutucular, atıksu arıtma tesislerinde ön arıtma ünitesi olarak kullanılan ve atıksu içerisindeki kum, çakıl, cam kırıkları, metal parçacıkları ve diğer yüksek özgül ağırlıklı inorganik maddelerin sudan ayrılmasını sağlayan ekipmanlardır. Bu maddelerin erken aşamada uzaklaştırılması; pompaların, boru hatlarının, vanaların ve diğer mekanik ekipmanların aşınmasını önler, bakım maliyetlerini azaltır ve arıtma prosesinin verimli çalışmasını sağlar.
Kum Tutucu Nedir?
Atıksu içerisinde bulunan organik maddeler biyolojik arıtma proseslerinde parçalanabilirken, kum ve benzeri mineral kökenli katılar çökelme eğilimindedir. Bu nedenle kum tutucular, suyun akış hızını kontrollü şekilde düşürerek yalnızca ağır inorganik partiküllerin çökelmesini sağlar.
İyi tasarlanmış bir kum tutucu;
- Kumun çökelmesini,
- Organik maddelerin ise akışta kalmasını,
- Sonraki proseslere minimum kum geçmesini sağlar.
Kum Tutucu Çeşitleri
Havalandırmalı Kum Tutucu
Hazne içerisine verilen hava sayesinde spiral akım oluşturulur.
Avantajları
- Organik madde ayrışması azalır.
- Kum daha temiz çıkar.
- Yağ ayrıştırması da yapılabilir.
- Büyük tesislerde tercih edilir.
Vorteks Kum Tutucu
Dairesel tank içerisinde girdap oluşturulur.
Avantajları
- Kompakt tasarım
- Düşük enerji tüketimi
- Yüksek kum ayırma verimi
- Küçük alan ihtiyacı
Doğrusal Köprülü Kum Tutucu
Köprü üzerinde hareket eden sıyırıcı sistemi sayesinde çöken kum merkez haznede toplanır.
Avantajları
- Büyük debiler
- Uzun havuzlar
- Otomatik çalışma
- Düşük bakım ihtiyacı
Kullanım Alanları
Kum tutucular aşağıdaki tesislerde yaygın olarak kullanılmaktadır.
- Belediye Atıksu Arıtma Tesisleri
- Endüstriyel Atıksu Arıtma Tesisleri
- Gıda Sanayi
- Tekstil Sanayi
- Kimya Sanayi
- Metal Sanayi
- Kağıt Fabrikaları
- Organize Sanayi Bölgeleri
- Geri Kazanım Tesisleri
Kum Tutucuların Avantajları
- Pompa aşınmalarını azaltır.
- Boru hatlarını korur.
- Vanaların ömrünü uzatır.
- Biyolojik arıtmayı korur.
- Çamur ekipmanlarının aşınmasını önler.
- İşletme maliyetlerini düşürür.
- Enerji tüketimini azaltır.
- Bakım sürelerini kısaltır.
- Arıtma performansını artırır.
- Ekipman ömrünü uzatır.
ESGON Kum Tutucu Sistemleri
ESGON kum tutucu sistemleri; tesis debisi, kum yükü ve proses gereksinimlerine göre projelendirilerek üretilmektedir. Sistemler, yüksek ayırma verimi, düşük enerji tüketimi ve uzun ömürlü mekanik yapıları sayesinde belediye ve endüstriyel atıksu arıtma tesislerinde güvenle kullanılmaktadır.
Projeye özel olarak;
- Kanal tipi kum tutucu
- Havalandırmalı kum tutucu
- Vorteks kum tutucu
- Doğrusal köprülü kum tutucu
çözümleri sunulmaktadır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Kum tutucu neden gereklidir?
Kum tutucular, pompaları, boru hatlarını ve mekanik ekipmanları aşındırabilecek kum ve diğer ağır inorganik maddeleri sistemden uzaklaştırarak arıtma tesisinin güvenli ve verimli çalışmasını sağlar.
Kum tutucu ile yağ tutucu aynı sistem midir?
Hayır. Kum tutucular ağır inorganik maddeleri çöktürürken, yağ tutucular yüzeyde biriken yağ ve gresi ayırır. Ancak havalandırmalı kum tutucular her iki işlemi birlikte gerçekleştirebilir.
Kum tutucu hangi debiler için uygundur?
Kum tutucular, birkaç m³/saat kapasiteli küçük tesislerden yüz binlerce m³/gün debiye sahip büyük belediye arıtma tesislerine kadar projeye özel tasarlanabilir.
Kum tutucuda ideal akış hızı neden önemlidir?
Akış hızının çok düşük olması organik maddelerin de çökmesine, çok yüksek olması ise kumun taşınarak sonraki proseslere geçmesine neden olur. Bu nedenle 0,25–0,35 m/sn aralığı tercih edilir.
Kum tutucu hangi malzemelerden üretilir?
Korozyon dayanımı ve tesis şartlarına bağlı olarak AISI 304, AISI 316 paslanmaz çelik veya epoksi boyalı karbon çelikten üretilebilir.
Kum tutucuda çıkan kum tekrar kullanılabilir mi?
Kum yıkama sisteminden geçirilen ve organik yükü azaltılan kum, yerel mevzuata uygun şekilde bertaraf edilir veya uygun koşullarda geri değerlendirilebilir.
Kum tutucular otomatik çalışabilir mi?
Evet. PLC kontrollü sistemler ile kum toplama, taşıma ve boşaltma işlemleri tamamen otomatik olarak gerçekleştirilebilir.
Kum tutucuların bakımı zor mudur?
Hayır. Düzenli kontrol ve periyodik bakım ile uzun yıllar sorunsuz çalışacak şekilde tasarlanırlar.
Kum tutucu enerji tüketimi yüksek midir?
Hayır. Özellikle mekanik veya vorteks tip sistemlerde enerji tüketimi oldukça düşüktür.
Kum tutucu seçerken nelere dikkat edilmelidir?
Tesis debisi, kum yükü, organik madde miktarı, alan kısıtı, otomasyon ihtiyacı ve bakım kolaylığı dikkate alınmalıdır.
